Facebook

Odszkodowania za opóźniony lot.

Odszkodowania za opóźniony lot.
11.04.2016

Dochodzenie roszczeń w sprawie odszkodowania za opóźniony lot

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 lutego 2014 roku dopuścił przemienność drogi sądowej w przedmiocie dochodzenia odszkodowania za opóźniony lot dzieląc właściwość między sądy powszechne lub Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Powyższa uchwała wskazuje, iż w sprawie, w której pasażer domaga się od przewoźnika lotniczego odszkodowania za opóźniony lot na podstawie art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 roku ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy pasażerom w przypadku odmowy przyjęcia na pokład lub odwołania lub dużego opóźnienia lotów, zachodzi przemienność drogi postępowania przed sądami powszechnymi lub przed Prezesem Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Powołane powyżej rozporządzenie dotyczy najczęstszych przypadków niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przewozu lotniczego w zakresie transportu osobowego. Wśród nich zostały wymienione takie okoliczności jak: odmowa przyjęcia na pokład podróżnego wbrew jego woli, odwołanie lotu, zaistnienie znacznych opóźnień w wykonaniu lotu oraz umieszczenie pasażera w klasie niższej niż ta, którą uzgodniono w umowie i na którą został wykupiony bilet.

Wysokość odszkodowań

Przedstawiona problematyka w głównej mierze dotyczy roszczeń jakie zostały przyznane na mocy art. 7 powołanego rozporządzenia pasażerom w sytuacji odwołania lotu, tj.: odszkodowania w wysokości 250 euro dla wszystkich lotów o długości od 1500 km, 400 euro dla wszystkich lotów wewnątrzwspólnotowych dłuższych niż 1500 km i wszystkich innych lotów o długości od 1500 do 3500 km, oraz 600 euro dla wszystkich innych lotów. W art. 16 ust. 1 rozporządzenia zobowiązano poszczególne państwa do wyznaczenia organu odpowiedzialnego za wykonanie postanowień rozporządzenia w odniesieniu do lotów z lotnisk znajdujących się na ich terytoriów oraz lotnisk z krajów trzecich na te lotniska. Regulacje zawarte w art. 16 rozporządzenia zostały w prawie polskim rozwinięte w art. 205a i 205b Prawa lotniczego. Według art. 205a ust. 1, organem kontroli przestrzegania przepisów rozporządzenia, czyli organem, o którym mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia, jest w Polsce Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego do którego kompetencji należy także rozpatrywanie skarg pasażerów. Wobec tak sformułowanych przepisów w judykaturze sądów powszechnych i w nauce zarysowały się dwa przeciwstawne stanowiska w kwestii dopuszczalności drogi sądowej w kwestii dochodzenia w postępowaniu cywilnym odszkodowania, o którym mowa w art. 7 rozporządzenia. Według jednego stanowiska, droga sądowa jest wyłączona ze względu na przekazanie tych spraw do właściwości Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego jako innego organu w rozumieniu art. 2 § 3 k.p.c. (postanowienie Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 26 marca 2013 r., II C 562/13). Przeciwne stanowisko wyłącza kompetencje Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do orzekania o odszkodowaniu na podstawie art. 7 rozporządzenia na rzecz drogi sądowej w postępowaniu cywilnym (np. postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie z dnia 25 maja 2013 r., II C 620/13)

Mając na uwadze powyższe rozbieżności, Sąd Najwyższy przyjął przemienność drogi postępowania. W związku z przyjętą w art. 205a i 205b prawa lotniczego regulacją, że organ powołany do załatwienia skarg może rozstrzygać o cywilnoprawnych roszczeniach pasażerów wynikających z rozporządzenia, w tym również o roszczeniu o ryczałtowe odszkodowanie należne na podstawie art. 7, istotna pozostaje kwestia, czy droga skargi, o której mowa w art. 16 ust. 2 rozporządzenia, mogłaby być w danym państwie członkowskim traktowana jako wyłączna i obligatoryjna. Trzeba jednak uwzględnić, że art. 16 ust. 2 rozporządzenia przewiduje, iż pasażer może wnieść określoną w tym przepisie skargę, a zatem nie jest zobligowany do skorzystania z niej w celu realizacji swoich roszczeń. W ten sposób przepis ten wyraźnie wskazuje, że skarga ma charakter fakultatywny, niezależnie od tego, jak prawo krajowe ujmuje właściwość organu rozpatrującego tę skargę.

Autorka jest specjalistą do spraw Prawa Cywilnego w Gorący i Partnerzy Kancelaria Radców Prawnych

Paulina Osika
+48 12 200 22 99