Facebook

Małżeństwo a obawa rychłej śmierci nupturientów

Małżeństwo a obawa rychłej śmierci nupturientów
17.08.2016

Celem wstąpienia w prawnie wiążący związek małżeński nupturienci przed wypowiedzeniem sakramentalnego: „TAK” musze dopełnić szeregu formalności. Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego muszą dostarczyć kierownikowi urzędu stanu cywilnego potrzebne dokumenty oraz złożyć zapewnienie że nie są im znane okoliczności wyłączające możliwość zawarcia związku małżeńskiego. Jednakże przepisy wyżej wymienionej ustawy przewidują w tej kwestii wyjątek, który dotyczy obowiązku przedłożenia koniecznych dokumentów.

Zgodnie z art. 9 § 1 k.r.o. w razie niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu jednej ze stron, oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński mogą być złożone niezwłocznie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego bez złożenia lub przedstawienia dokumentów niezbędnych do zawarcia małżeństwa. Jednakże i w tym wypadku strony są obowiązane złożyć zapewnienie, że nie wiedzą o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. W tym miejscu warto wskazać czym jest według prawa przesłanka „niebezpieczeństwa grożącego życiu jednego z nupturientów”. Powszechnie przyjmuje się, iż jest to przesłanka która powinna być interpretowana zarówno w sposób subiektywny (wewnętrzna obawa nupturient) oraz obiektywna (powszechnie przyjęte zjawisko uważane za grożące życiu). W doktrynie wskazuje się, iż takim niebezpieczeństwem łączącym obie wskazane cechy jest np.: obawa rychłej śmierci, komplikacje zdrowotne zagrażające życiu związane z poważną chorobą lub wypadkiem, stwierdzenie istnienia śmiertelnej choroby (K. Piasecki (w:) K. Piasecki (red.), Kodeks, 2000, s. 65).

Co ważne o tym czy zachodzi przesłanka niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu jednego z nupturientów decyduje kierownik urzędu stanu cywilnego lub duchowny. W sytuacji uznania przez którykolwiek z powołanych organów że powyższa przesłanką w danym stanie faktycznym zaistniała dochodzi do zmniejszenia rygoru zachowania formalizmu dla dokonania skutecznego wstąpienia w związek małżeński. W przypadku małżeństwa cywilnego oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński mogą być złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego bez złożenia lub przedstawienia dokumentów niezbędnych do zawarcia małżeństwa. Nie stosuje się więc w takim przypadku art. 3 § 1, który nakłada na osoby zamierzające zawrzeć małżeństwo obowiązek złożenia lub przedstawienia stosownych dokumentów. Wyłączony zostaje także art. 4, czyli miesięcznego okresu wyczekiwania, ani też procedury udzielania przez kierownika urzędu stanu cywilnego zezwolenia na wcześniejsze zawarcie małżeństwa. Pomimo zmniejszenia rygorów formalnych nupturienci nadal pozostają zobligowania do złożenia zapewnienia, że nie wiedzą o istnieniu okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa.

Warto także podkreślić, iż w razie niebezpieczeństwa grożącego bezpośrednio życiu jednej ze stron małżeństwo może być również zawarte przed duchownym kościelnym. W takiej sytuacji nie jest konieczne przedstawienia zaświadczenia sporządzonego przez kierownika urzędu stanu cywilnego, stwierdzającego brak okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa. Jednocześnie co również warto zaznaczyć duchowny powinien odebrać od nupturientów zapewnienie, iż nie są im znane okoliczności które mogłyby wyłączyć możliwość zawarcia małżeństwa.

Autorka jest specjalistą do spraw Prawa Cywilnego w Gorący i Partnerzy Kancelaria Radców Prawnych

Paulina Osika
+48 12 200 22 99