Facebook

Ekwiwalent dla kierowców za noclegi w kabinach

Ekwiwalent dla kierowców za noclegi w kabinach
07.03.2016

Możliwość dochodzenia ryczałtu od pracodawcy za noclegi spędzone w kabinie samochodu podczas podróży służbowej.

Ryczałt jako uprawnienie kierowcy za noc spędzoną w kabinie samochodu

Zgodnie z uchwałą powiększonego składu Sądu Najwyższego z dnia z dnia 12 czerwca 2014 roku (II PZP 1/14), zapewnienie przez pracodawcę odpowiedniego miejsca do spania w kabinie samochodu podczas wykonywania przez pracownika przewozu w transporcie międzynarodowym, nie należy utożsamiać z zapewnieniem bezpłatnego noclegu. Są to dwa oddzielne pojęcie których interpretacja wywołuje różne skutki prawne w sferze odpowiedzialności pracodawcy względem pracownika.

W związku z powyższym orzeczeniem jeżeli pracodawca zapewni pracownikowi wykonującemu pracę w transporcie międzynarodowym jedynie odpowiednie miejsce do spania w kabinie tegoż samochodu (tj. leżankę, klimatyzację, ogrzewanie), pracownikowi przysługuje ryczałt w wysokości co najmniej 25 % limitu określonego w poszczególnych państwach. Podstawę powyższego roszczenia stanowi § 16 ust. 2 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U.2013.167 z dnia 2013.02.05), zgodnie z którym w razie nieprzedłożenia rachunku za nocleg, pracownikowi przysługuje ryczałt w wysokości 25% limitu określonego w poszczególnych państwach. Limity te zostały od określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Ważne w tym miejscu jest wskazanie podstaw do przyjęcia prezentowanego stanowiska przez Sąd Najwyższy. Podstawą powołanej tezy jest rozróżnienie pojęć „ odpowiednie miejsce do spania” a „zapewnienie bezpłatnego noclegu” które nie mogą być stosowane zamiennie. Bezpłatny nocleg jest utożsamiany z usługą hotelarską która obejmuje szeroki zakres świadczeń niż jedynie udostępnienie miejsca do spania. W szczególności dotyczy możliwości skorzystania z toalety, prysznica oraz przygotowania gorących posiłków. W sytuacji w której pracodawca nie zapewnił pracownikowi dostępu do usługi hotelarskiej a jedynie wyposażył samochód w urządzenia umożliwiające odpoczynek, pracownikowi przysługuje roszczenie o zwrot ryczałtu. Istotą ryczałtu jest oderwanie od rzeczywistych kosztów poniesionych prze pracownika celem należnego mu odpoczynku.

Prawo Europejskie

Konieczność rozróżnienia wyżej prezentowanych pojęć wiąże się z wprowadzeniem do polskiego porządku prawnego rozporządzenie (WE) nr 561/06 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L. 2006 Nr 102, s. 1), (dalej rozporządzenie 561/06). Wyposażenie samochodu ciężarowego w urządzenie przystosowane do spania, spełnia warunki określonych w art. 8 ust. 8 rozporządzenia nr 561/06 tj. „odpowiednie miejsce do spania”. Jednakże nie oznacza zapewnienia mu przez pracodawcę bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 14 ust. 1 w zw. z § 16 ust. 2 rozporządzenia z 2013 r. Taki stan rzeczy uprawnia pracownika do otrzymania od pracodawcy zwrotu kosztów noclegu co najmniej na warunkach i w wysokości określonych w § 16 ust. 2 tego rozporządzenia. Ryczałt w wysokości 25% limitu nie ma charakteru bezwzględnie wiążącego. Pracodawca zgodnie z art. 775 § 3 Kodeksu pracy w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie wynagradzania mógł w sposób odmienny uregulować kwestię noclegów w delegacji. To w jakiej wysokości pracownikowi należy się ryczałt za noc spędzoną w samochodzie zależy od konkretnego stanu faktycznego

Autorka jest Specjalistą ds. Prawa Cywilnegpo w Gorący i Partnerzy Kancelaria Radców Prawnych

Paulina Osika
+48 12 200 22 99